Mravica - Galjipovci

Džemat Mravica – Galjipovci se nalazi na pitomim proplancima iznad rječice Lišnje, 4 km od grada Prnjavora. Kroz džemat prolazi stara džada prema Lišnji. Neki historičari tvrde da su se prvi muslimani počeli doseljavati u 17. a posebno početkom 18. stoljeća. Stanovništvo se bavilo poljoprivredom, voćarstvom i stočarstvom. Na ovom području oko 1720. godine postojala su tri zaseoka: Mravica, koja se nekad zvala Debelo Brdo, Galjipovci i Čorle koje su se prostirale sjeverno od Galjipovaca, a zapadno od stare Turske česme, s lijeve strane rječice Lišnje.

Početkom 17. stoljeća u sva tri zaseoka su postojale drvene džamije sa drvenim munarama i pored njih mektebi sa imamskim kućama. U Galjipovcima u starom haremu postoji stari nišan poznatog vakifa i sufije šejh Abida Bojića koji je od svoje šume izgradio džamiju brvnaru sa drvenom munarom. Od tada se džemat počinje formirati u potpunosti. Nakon toga, pošto je prva džamija napravljena u Galjipovcima, džematlije Mravice počinju graditi svoju džamiju, sa drvenom munarom također.

Džematlije oba džemata su pozivali i potraživali efendije da dolaze na službu kod njih. Neki su službovali u oba džemata povremeno. Tako je bilo sve do 1978/79. godine kad su džematlije oba džemata, ideju o ujedinjenju, sproveli u djelo, jer nisu mogli izdržavati dva imama. Stare džamije su porušili i na lokalitetu novog harema 1980. godine počeli graditi novu džamiju.

Džamija je svečano otvorena i puštena u službu džematlijama 1981. godine. Džemat je brojao 220 domaćinstava. Za vrijeme agresije na Bosnu i Hercegovinu džamija je srušena 1993. godine. Džematlije su protjerane 1995. godine u Bosanski Petrovac a sa njima i imam hadži Hasan ef. Husičić, dolaskom srpskih izbjeglica. Povratak džematlija počinje tek 2000. godine. Kako se narod vraćao tako se vratila ideja o izgradnji džamije na istom mjestu gdje je bila i ranije srušena džamija. Kamen temeljac je postavljen 2001. godine. Džamija je veličine 13×12 metara, sa munarom visokom 27 metara. Prije na dan je u Mravici otvoreno i obnovljeno turbe.

Ubrzo je formiran i građevinski odbor na čelu sa hadži Muharemom Zukanovićem, koji je sa ostalim aktivistima, mutevelijom Mustafom Klokićem, te Mirsadom Klokićem, Jusufom Zejnićem i Edvinom Zejnićem počeo sakupljati novčana sredstva za izgradnju džamije.

Narod je slao priloge a blagajnik Nurmin Okanović uredno bilježio. Radovi za izgradnju su nastavljeni uz pomoć mnogobrojnih donatora, među kojima su bili hadži Jahija Mešić, Senad Zejnić, Sead Zejnić i najveći aktivista za izgradnju džamije i vakif hadži Jusuf Zejnić. Svečano otvorenje je bilo 4. avgusta 2007. godine u subotu.

U obnovu džamije je utrošeno oko 240.000 KM. Krajem mjeseca oktobra 2007. počela je izgradnja nove vakufske kuće u sklopu koje će biti i mektebska učionica. Pravit će se odmah do džamije na zemljištu koje je postalo vakufsko zamjenom zemlje sa Čajić (Ibrahima) Senadom. Njemu je data parcela pod nazivom Bujadnica a on je parcelu do džamije kupio od Zejnić Nezira, samo da bi pomogao džematu da dobije to zemljište. Dova za kuću je proučena 04.07.2008. godine poslije ikindije namaza a bilo je prisutno nekoliko imama na čelu sa banjalučkim muftijom prof. hadži Edhemom ef. Čamdžićem.

Džemat sada ima 190 domaćinstava. Dosadašnji imami su bili:

-Mustafa ef. Salkičević 
-Smail ef. Halilović (Gračanica)
-Husein ef. Barak (Tuzla)
-Himzo ef. Ljevak (Tešanj)
-Humo ef. Ljevaković
-Husein ef. Baraković
-Hazim ef. Mumić
-Šerif ef. Ćeman (Tešanj)
-Ibrahim ef. Smajić (Lukavac)
-Husein ef. Brka (Tešanj)
-Alija ef. Halilović (Lepenica)
-Mujo ef. Kavazović (Tešanj)
-Hasan ef. Husičić (Željezno polje)
-Fahrudin ef. Okanović (Novi Pazar)
-Safet ef. Okanović (Prnjavor) ,
-Hašim ef. Džaferhodžić (Gračanica)
-Ibrahim ef. Džaferhodžić (Gračanica)
-Besim ef. Mahovac (Zavidovići)
-Emir ef. Softić (Fojnica)

Besim ef. Mahovac je bio do 01.03.2006. godine a poslije njega je na službu došao Emir ef. Softić. Emir ef. prelazi u drugi džemat Lišnju 15.07.2016. godine kada dolazi imam Nihad ef. Salihović iz Sapne kod Zvornika.

Mutevelije su bili:
-Meho Huskić,
-Hilmo Zukanović,
-Alija Džinić,
-Raif Huskić,
-Edhem Hrvić,
-Sakib Klokić,
-Muharem Klokić,
-Muharem Zukanović,
-Mustafa Klokić
-Edvin Zejnić.

Obnovljeno turbe je otvoreno u petak 03.08.2007. godine, nakon džume namaza kada je zamjenik reisu l uleme prof. hadži hafiz Ismet ef. Spahić krenuo sa imamima i velikim brojem džematlija prema turbetu. Izgradnju turbeta je finansirao Nihad Merdžanić iz Prnjavora.

Prema narodnom predanju u blizini turbeta nekada se nalazila kula u kojoj je živio izvjesni Omer-dedo, čija je kćerka bila udata u obližnju Lišnju. Stjecajem okolnosti u njegovu kćerku se, još dok je bila djevojka, zagledao neki nemusliman iz komšiluka. Jednom prilikom kada je Omer-dedina kćerka s mužem i maloljetnom djecom krenula da posjeti oca, zbog neuzvraćene ljubavi napao ih je taj nemusliman sa svojim drugovima. Ubrzo im je u pomoć pritekao i Omer-dedo sa svojim prijateljima.

Tu se zapovjednula kavga, prolivena je nevina krv, a među ubijenima su bili Omer-dedo, njegova kćerka i muž. Nad mezarom Omer-dedine nevino ubijene kćerke sagrađeno je drveno turbe u kojem je do rata (1992-1995) na zidu iznad kabura bila okačena ženska pletenica. Njen otac Omer-dedo ukopan je pored starog cera (hrasta) nedaleko od turbeta. Stari hrast pored mezara bio je obavijen tabuima i zabranama. Ama baš niko ga nije smio sjeći, niti s njega uzimati grane za ogrijev. Među mještanima se pripovijedalo da su grane s hrasta, ako bi se zapalile za ogrev, izuzetno jako pucketale tako da su se ljudi uglavnom klonili tog drveta.

Iako su i nemuslimani poštovali turbe Omer-dedine kćerke, među njima se našao jedan koji je za vrijeme agresije zapalio i turbe i stari hrast. Ubrzo nakon toga čovjek, koji je zapalio turbe i stari hrast, umro je na čudan i strašan način. Kako pripovijedaju mještani, on se prvo počeo sjeći motornom pilom, zatim se polio benzinom i zapalio. Na taj način ga je sustiglo prokletstvo zbog paljenja turbeta i starog hrasta. Nakon rata turbe na Mravici je obnovljeno. Tokom sušnih mjeseci muslimani iz Lišnje, Mravice i okolnih sela učili su pored ovog turbeta kišnu dovu.

Imami su išli na čelu, za njima su išla mektebska djeca pa starije džematlije. Iz oba džemata kretalo se ispred džamija a obje povorke susretale bi se na raskrsnici ispred turbeta odakle bi uz pobožno učenje išli svi zajedno. Kada bi došli do turbeta, okružili bi ga i raširili bi se po mezarju, a zatim bi imam učio kišnu dovu dok bi džemat aminao s podignutim rukama, ali dlanovima okrenutim prema zemlji. Prije nego sto bi se učesnici u obredu uspjeli vratiti kući, pala bi kiša.

Prema drugom kazivanju u turbetu je prema kazivanjima džematlija ukopan čovjek po imenu Omer a veliki nišan pored cera je nišan Omerovog dede. Ostali kaburi su od ostatka porodice i kaže se da je Omerova žena ili sestra ukopana u Lišnji. Treća verzija priče vezana za turbe jeste da je u turbetu ukopana žena ili djevojka koju je nemusliman htio oženiti a ona nije htjela pa su se te dvije familije sukobile.